News

Στις 2–3 Δεκεμβρίου 2025, στο Continental Forum στην Κωνστάντζα της Ρουμανίας, πραγματοποιήθηκε η τελική διασυνοριακή εκδήλωση του έργου «Open environmental eFolio for joint maritime spatial planning and conservation of the valuable Black Sea Basin marine ecosystems (MARMAPS)» (Ένα ανοιχτό περιβαλλοντικό ηλεκτρονικό χαρτοφυλάκιο για κοινό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και διατήρηση των πολύτιμων θαλάσσιων οικοσυστημάτων της Λεκάνης της Μαύρης Θάλασσας), https://marmaps.bsnn.org/, το οποίο υποστηρίζεται από το Πρόγραμμα Interreg NEXT Black Sea Basin 2021–2027. Η εκδήλωση έφερε κοντά εταίρους και ενδιαφερόμενους φορείς, οι οποίοι συζήτησαν τρόπους βελτίωσης της γνώσης σχετικά με τη διατήρηση των πολύτιμων οικοσυστημάτων της Μαύρης Θάλασσας. Συμμετέχοντες στο έργο είναι το Black Sea NGO Network (Βουλγαρία), σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Ελλάδα), τη ΜΚΟ Mare Nostrum (Ρουμανία) και το Παράρτημα Μαύρης Θάλασσας της Ουκρανικής Οικολογικής Ακαδημίας Επιστημών, Οδησσός (Ουκρανία).

Η εκδήλωση, με τίτλο «Πρωτοβουλία δικτύωσης σε περιφερειακό επίπεδο για την προώθηση των επιτευγμάτων του έργου και την ενίσχυση του αντίκτυπού του», οργανώθηκε από τη ΜΚΟ Mare Nostrum και παρουσίασε το περιβαλλοντικό ηλεκτρονικό χαρτοφυλάκιο. Πρόκειται για ένα εργαλείο που μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη εθνικών και περιφερειακών στόχων διατήρησης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων με οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Αποτελείται από τρία βασικά στοιχεία: ένα σύστημα υποστήριξης λήψης αποφάσεων και τρία εργαλεία διαχείρισης – πρότυπα πρωτοκόλλων παρακολούθησης, εργαλεία αναφοράς επιστήμης των πολιτών και καλές πρακτικές διακυβέρνησης για τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές (ΘΠΠ).

Κατά τη διάρκεια των δύο ημερών παρουσιάστηκαν τα επιτεύγματα του έργου, καθώς και νέες προτάσεις για μακροπρόθεσμη διασυνοριακή συνεργασία με στόχο την καλύτερη προστασία της Μαύρης Θάλασσας. Οι συμμετέχοντες και οι ενδιαφερόμενοι φορείς –μεταξύ των οποίων διοικητικές αρχές, επιστημονικοί συνεργάτες και ΜΚΟ– ενημερώθηκαν για το έργο των εταίρων στα διάφορα στοιχεία του eFolio. Οι πανεπιστημιακοί εταίροι ανέπτυξαν σενάρια με χάρτες για τον εντοπισμό βέλτιστων περιοχών για τον χαρακτηρισμό νέων ΘΠΠ. Το εργαλείο αυτό υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, αναπτύσσοντας ένα πλαίσιο καθορισμού προτεραιοτήτων διατήρησης. Η συστηματική αυτή προσέγγιση έχει εντοπίσει κατάλληλες περιοχές για την επέκταση του υφιστάμενου δικτύου προστατευόμενων περιοχών στη Μαύρη Θάλασσα. Τα δεδομένα για το σύστημα υποστήριξης αποφάσεων βασίζονται σε ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων και ανοιχτών δεδομένων που παρέχονται από τη σύμπραξη. Το εργαλείο χρησιμοποιεί καινοτόμα τρισδιάστατη χωρική ανάλυση, υπερβαίνοντας την παραδοσιακή δισδιάστατη μεθοδολογία, ώστε να λαμβάνεται υπόψη όλο το βάθος των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Πέρα από το εργαλείο υποστήριξης λήψης αποφάσεων, οι εταίροι από τις χώρες της Μαύρης Θάλασσας παρουσίασαν τα στοιχεία της διαχείρισης των ΘΠΠ, συμπεριλαμβανομένων προτύπων πρωτοκόλλων παρακολούθησης, εργαλείων επιστήμης των πολιτών και ανασκόπησης καλών πρακτικών διακυβέρνησης από τη διεθνή εμπειρία.

Στα αναμενόμενα αποτελέσματα του έργου περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία μηχανισμού ανταλλαγής και μακροπρόθεσμης υποστήριξης μεταξύ των μελών των ομάδων-στόχων και των τελικών χρηστών, με στόχο την προώθηση της βιοποικιλότητας και της προστασίας της φύσης στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και η ενίσχυση της ικανότητας για σχεδιασμό, παρακολούθηση, αναφορά και διαχείριση των ΘΠΠ.

Κατά τη διάρκεια υλοποίησης του έργου πραγματοποιήθηκε ευρύ φάσμα δράσεων για την προβολή των οφελών του και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων. Διοργανώθηκαν τέσσερις προωθητικές εκδηλώσεις στις χώρες των εταίρων, καθώς και ένας φωτογραφικός διαγωνισμός με τίτλο «Τα θαύματα της Μαύρης Θάλασσας: μια προοπτική βιοποικιλότητας», αφιερωμένος στην προστασία της θαλάσσιας και παράκτιας βιοποικιλότητας. Οι εθνικές και περιφερειακές εκδηλώσεις ανέδειξαν τα αποτελέσματα του έργου και σκιαγράφησαν νέες προοπτικές για το μέλλον της Μαύρης Θάλασσας. Έτσι, οι δραστηριότητες και τα παραδοτέα του MARMAPS συνέβαλαν στην επίτευξη του στόχου του έργου, που είναι η βελτίωση της γνώσης για τη διατήρηση των πολύτιμων οικοσυστημάτων της Μαύρης Θάλασσας μέσω ψηφιακών εργαλείων για τον συνεργατικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και την αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Η διάρκεια του έργου είναι 18 μήνες και ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 498.358 ευρώ.

On 2–3 December 2025, at the Continental Forum in Constanta, Romania, the final cross-border event of the project Open environmental eFolio for joint maritime spatial planning and conservation of the valuable Black Sea Basin marine ecosystems, MARMAPS, https://marmaps.bsnn.org/, supported by the Interreg NEXT Black Sea Basin Programme 2021–2027, brought together regional partners and stakeholders discussing how to improve knowledge on the conservation of the valuable ecosystems of the Black Sea. Participants in the project are the Black Sea NGO Network, Bulgaria, in partnership with the Aristotle University of Thessaloniki, Greece, Mare Nostrum NGO, Romania, and the Black Sea Branch of the Ukrainian Ecological Academy of Sciences, Odessa, Ukraine.

The event entitled Regional networking initiative to promote project achievements and enhance impact, organized by Mare Nostrum NGO, presented the environmental electronic eFolio. This is an instrument that can help to achieve national and regional conservation targets for marine ecosystems in a cost-effective way. It has three main components: a decision support system and three management tools – monitoring protocol templates, citizen science reporting tools and good governance practices for marine protected areas (MPAs).

Over the course of the two days, the project’s achievements were showcased, along with new proposals for long-term cross-border collaboration to ensure better protection of the Black Sea. Participants and stakeholders – including administrations, scientific partners, and NGOs – were introduced to the partners’ work on the various elements of the eFolio. The university partners produced scenarios with maps to identify optimal locations for designating new MPAs. This tool supports decision making regarding marine protected areas by developing a framework for establishing conservation priorities. This systematic approach has identified suitable locations for expanding the network of protected areas in the Black Sea. Input for the decision support system is based on a wide range of parameters and open data provided by the partnership. The tool uses innovative three-dimensional spatial analysis, moving beyond traditional 2D methodology to consider the full depth of marine ecosystems.

In addition to the decision support tool, the partners from the Black Sea countries presented the elements of MPA management, including templates for monitoring protocols, citizen science instruments, and a review of good governance practices from world experience.

Expected outcomes of the project also include establishing a mechanism for exchange and long-term support between members of target groups and end-users to promote biodiversity and nature conservation in the Black Sea, as well as improved capacity for planning, monitoring, reporting, and management of MPAs.

Over the course of project implementation, a wide range of activities were carried out to promote the project’s benefits and enhance collaboration among stakeholders. Four promotional events were organized in the partner countries, as well as a photography contest entitled “Wonders of the Black Sea: a Biodiversity Perspective” dedicated to the marine and coastal biodiversity protection. The national and regional events highlighted the project’s results and outlined new perspectives for the future of the Black Sea. Thus, the MARMAPS activities and outputs have contributed to the achievement its aim to improve knowledge on the conservation of the valuable ecosystems of the Black Sea through digital tools for collaborative maritime spatial planning and the restoration of marine biodiversity. The duration of the project is 18 months and its total budget is 498 358 euro.

Δελτίο Τύπου
12.06.2025

Οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές (ΘΠΠ) αποτελούν ένα ουσιώδες εργαλείο για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών που αυτά προσφέρουν. Καθώς τα σοβαρά οικολογικά προβλήματα της Μαύρης Θάλασσας βρίσκονται συνεχώς στο επίκεντρο της δημοσιότητας, όλο και περισσότερη έρευνα και προσπάθειες επικεντρώνονται στη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής, στην πρόληψη της υπεραλίευσης, στη μείωση της ρύπανσης και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Το έργο Open environmental eFolio for joint maritime spatial planning and conservation of the valuable Black Sea Basin marine ecosystems (MARMAPS), https://marmaps.bsnn.org, που υποστηρίζεται από το Πρόγραμμα Interreg NEXT Black Sea Basin 2021–2027, στοχεύει στη βελτίωση της γνώσης για τη διατήρηση των πολύτιμων οικοσυστημάτων της Μαύρης Θάλασσας μέσω της δημιουργίας ψηφιακών εργαλείων για συνεργατικό χωροταξικό σχεδιασμό και αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.

Η σύμπραξη περιλαμβάνει το Δίκτυο ΜΚΟ Μαύρης Θάλασσας (Black Sea NGO Network) από τη Βουλγαρία, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, την ΜΚΟ Mare Nostrum από τη Ρουμανία και τον Παράρτημα της Ουκρανικής Οικολογικής Ακαδημίας Επιστημών. Το έργο έχει διάρκεια 18 μήνες και συνολικό προϋπολογισμό 498.358 ευρώ.

Σύμφωνα με τους στόχους της ΕΕ και της Σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα, το MARMAPS στοχεύει στην ενίσχυση της περιφερειακής ικανότητας για διατήρηση της φύσης, προσφέροντας λύσεις και εργαλεία που στηρίζουν την προστασία της βιοποικιλότητας και της φυσικής κληρονομιάς, και προάγοντας πρωτοβουλίες για δημιουργία δικτύων ΘΠΠ στην περιοχή.
Τα βασικά στοιχεία του ανοιχτού ψηφιακού εργαλείου (eFolio) περιλαμβάνουν: Σύστημα υποστήριξης αποφάσεων, και τρεις επιπλέον καινοτομίες εμπνευσμένες από τη διεθνή εμπειρία: πρότυπα πρωτοκόλλων παρακολούθησης, εργαλεία πολιτών (citizen science), επιλογή βέλτιστων πρακτικών διαχείρισης ΘΠΠ.

Το σύστημα υποστήριξης αποφάσεων αξιοποιεί ανοιχτά δεδομένα για είδη, ενδιαιτήματα και οικοσυστήματα της Μαύρης Θάλασσας, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Αναπτύχθηκε από επιστήμονες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και παρουσιάζει σενάρια για διαφορετικούς στόχους διαχείρισης και επιλογές σχεδιασμού νέων ΘΠΠ. Ενσωματώνει δεδομένα για τη βιοποικιλότητα και τις κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους, και ευθυγραμμίζεται με τη Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα της ΕΕ, που προβλέπει προστασία του 30% των θαλασσών έως το 2030, με 10% αυστηρά προστατευόμενο.

Η ανάπτυξη προτύπων πρωτοκόλλων παρακολούθησης βασίστηκε σε εμπειρίες από τη Μεσόγειο και άλλες περιοχές του κόσμου. Το πλαίσιο και τα πρωτόκολλα παρακολούθησης συμβάλλουν στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η προστασία επηρεάζει τη βιοποικιλότητα. Επί δεκαετίες, η παρακολούθηση επικεντρωνόταν σε εμπορικά σημαντικά ιχθυαποθέματα, κάτι που δεν αποδίδει πλήρη εικόνα για την κατάσταση του οικοσυστήματος. Πλέον, αναπτύσσονται πρωτόκολλα για την παρακολούθηση ολόκληρων οικοσυστημάτων, ώστε να κατανοείται η συνολική κατάσταση και οι μεταβολές στη θαλάσσια ζωή. Τα πρωτόκολλα οργανώνονται θεματικά: αντιπροσωπευτικότητα, σύσταση και κατάσταση ενδιαιτημάτων, κλιματική αλλαγή, δείκτες ποιότητας νερού και ρύπανσης, είδη-κλειδιά. Η παρακολούθηση μπορεί να είναι οικολογική ή κοινωνικοοικονομική, ανάλογα με τους στόχους της ΘΠΠ και τις ανάγκες των εμπλεκόμενων φορέων και τοπικών κοινοτήτων.
Η ανασκόπηση εργαλείων συμμετοχικής επιστήμης πολιτών αποτελεί σημαντική συμβολή του έργου MARMAPS στην ενίσχυση του ρόλου της κοινωνίας στην έρευνα και προστασία των θαλασσών. Πρωτοβουλίες όπως το Marine Litter Watch, Delphi ή Sea Watcher αναδεικνύουν την αποτελεσματικότητα των ψηφιακών εργαλείων στην άντληση δεδομένων για έρευνα και χάραξη πολιτικής. Η συμμετοχή των πολιτών ενισχύει τη γνώση, προάγει την κριτική σκέψη και ενδυναμώνει την περιβαλλοντική συνείδηση, ιδιαίτερα των νέων. Παράλληλα, η ανάλυση επισημαίνει την ανάγκη για κοινή υποδομή που θα διασυνδέει υπάρχουσες πρωτοβουλίες, θα ενισχύει τη διαλειτουργικότητα και θα εναρμονίζει τις μεθόδους συλλογής και επαλήθευσης δεδομένων. Μια τέτοια πλατφόρμα θα ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία και θα υποστηρίξει τις περιβαλλοντικές πολιτικές μακροπρόθεσμα.

Η καταγραφή βέλτιστων πρακτικών διαχείρισης ΘΠΠ είναι επίσης βασική πτυχή του έργου. Ξεχωρίζει η απαγόρευση της τράτας βυθού και επιθετικών εργαλείων αλιείας, που εφαρμόζεται από μεμονωμένα κράτη (π.χ. Ελλάδα) αλλά και από κοινοπραξίες ΜΚΟ σε επίπεδο ΕΕ με τη στήριξη πολιτικών προσώπων. Η ενίσχυση της αγοράς για αλιεύματα από τοπικές ρυθμιζόμενες αλιευτικές δραστηριότητες αποτελεί άλλη μία καλή πρακτική για την ανάκαμψη των αποθεμάτων, την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας και την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας. Η προώθηση βιώσιμου θαλάσσιου τουρισμού, εκπαιδευτικών προγραμμάτων, συμμετοχής των χρηστών της θάλασσας στη λήψη αποφάσεων και δημιουργίας δικτύων ΘΠΠ, συγκαταλέγονται επίσης στις καλές πρακτικές διαχείρισης.

Το πληροφοριακό περιεχόμενο του eFolio παρέχει βάση για τη δημιουργία ενός μηχανισμού ανταλλαγής εμπειρίας και μακροχρόνιας υποστήριξης μεταξύ των ομάδων-στόχων και τελικών χρηστών του έργου. Το MARMAPS αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας της βιοποικιλότητας στη Μαύρη Θάλασσα και παρέχει δυνατότητες συγκριτικής αξιολόγησης με την ευρωπαϊκή και διεθνή εμπειρία, ενισχύοντας την ικανότητα για σχεδιασμό, παρακολούθηση, αναφορά και διαχείριση των ΘΠΠ.

Press release
12.06.2025

Marine Protected Areas (MPAs) are an essential tool for protecting marine biodiversity, ecosystems and the services they provide. As the serious ecological problems of the Black Sea are constantly in the public eye, more and more research and efforts are focused on activities related to the conservation of marine life, prevention of overfishing, pollution reduction and climate change mitigation.

The project Open environmental eFolio for joint maritime spatial planning and conservation of the valuable Black Sea Basin marine ecosystems (MARMAPS), https://marmaps.bsnn.org, supported by the Interreg NEXT Black Sea Basin Programme 2021 – 2027, aims to improve knowledge on the conservation of valuable Black Sea ecosystems by creating digital tools for collaborative spatial planning and marine biodiversity restoration.

The partnership comprises the Black Sea NGO Network, Bulgaria, the Aristotle University of Thessaloniki, Greece, NGO Mare Nostrum, Romania, and the Black Sea Branch of the Ukrainian Ecological Academy of Sciences, Ukraine. The project lasts 18 months and has a total budget of €498 358.

In line with the objectives set by the EU and the Convention on Biological Diversity, MARMAPS aims to provide solutions and tools that enhance regional conservation capacity. Therefore, the project task is to promote biodiversity and the natural heritage protection by supporting regional marine conservation initiatives and opportunities for establishing networks of marine protected areas.

The main components of the open environmental eFolio include a decision support system and three additional developments based on information from global experience: templates for monitoring protocols, citizen science tools and a selection of best practices for MPA management.

The decision support system uses open access data on species, habitats and ecosystems in the Black Sea, taking into account the impact of human activities. Developed by scientists at the Aristotle University of Thessaloniki, the system presents scenarios for different operational objectives and planning options for new MPAs. It integrates biodiversity and socio-economic data into planning prioritisation schemes. All generated options consider planning scenarios that align with the EU Biodiversity Strategy’s goal of establishing 30% protected areas, including 10% strictly protected areas, by 2030.

The development of model monitoring protocols for MPAs in the Black Sea has been based on monitoring experience in the Mediterranean and MPAs and reserves from other parts of the world. The monitoring framework and associated protocols help to understand how protection of the marine environment affects biodiversity. For many years, monitoring has focused on commercially important fish species as the primary means of assessing the success of an MPA or marine reserve. These data are important, but do not reveal all the factors that might affect the species or their environment. Frameworks are now being developed to monitor entire ecosystems using protocols and reviews. These will enable us to gain a clearer understanding of the state of the sea and the life in it, and to assess how it is changing. The project development highlights the benefits and advantages of this approach. The monitoring framework and associated monitoring protocols can be organised around various themes such as representativeness, habitat composition and condition, climate change, key species, water quality or marine pollution. Different combinations are also possible according to needs and local conditions. A distinction is also made between ecological and socio-economic monitoring. The topics included in the protocols for a given MPA depend on its specific conditions, the protection objectives, and the requirements of the regulators and local communities.

Through the review of citizen science monitoring tools, the MARMAPS project is making a valuable contribution to strengthening the role of the public in marine research and conservation. Initiatives such as Marine Litter Watch, Delphi or Sea Watcher demonstrate the effectiveness of digital tools in collecting relevant data for environmental research and policy. Citizen science offers opportunities for practical learning, fosters critical thinking and sparks interest in science and the environment, especially among young people. Active participation encourages a sense of responsibility towards nature and turns citizens into valuable partners in decision-making processes. The analysis also highlights the need for a common infrastructure to integrate existing initiatives, facilitate interoperability and standardise data collection and validation methods. Such a platform would support international cooperation, increase efficiency and ensure long-term impact on environmental policies.

Examining a variety of good practices in the management of MPAs is also an important contribution to the project tools. First and foremost is the ban on bottom trawling and the use of invasive fishing gear. The initiative is being taken both by individual countries, such as Greece, and by consortia of civil society organisations at EU level, which receive support from prominent political figures. Improving marketing is a means to increase sales of catches from local regulated fisheries – another successful approach to protect local resources, rebuild fish populations and improve control in marine reserves, a way to counter illegal fishing. The development of environmentally friendly marine tourism and sports activities, sustainable marine tourism, education and science programmes, plans to create networks of marine protected areas, engaging local communities and marine users in decision making are just a few more of the good practices associated with the experience of MPA management and development.

The information selected for the eFolio forms the basis for developing an exchange and long-term support mechanism between members of the target groups and end-users of the MARMAPS project. The project highights the importance of protecting biodiversity in the Black Sea and conserving valuable marine ecosystems. It also provides an opportunity to benchmark against European and global experiences for improved capacity for MPA planning, monitoring, reporting and management.

Press release
6 June 2025

Like all seas and oceans on the planet, the Black Sea is under intense pressure from human activities, and its valuable ecosystems need protection. To have any chance of stopping the twin crises of biodiversity loss and climate change, scientists agree that we need to protect at least 30% of the Earth’s land, waters, and oceans by 2030. Currently, however, only around 17% of land and 8% of marine areas are under some form of protection.
The conservation of marine ecosystems and biodiversity in the Black Sea is the ultimate goal of the project Open environmental eFolio for joint maritime spatial planning and conservation of the valuable Black Sea Basin marine ecosystems (MARMAPS), https://marmaps.bsnn.org/. The project is supported by the Interreg NEXT Black Sea Basin Programme 2021–2027. It involves the Black Sea NGO Network in Bulgaria, Aristotle University of Thessaloniki in Greece, NGO Mare Nostrum in Romania and the Black Sea Branch of the Ukrainian Ecological Academy of Sciences in Ukraine.
A focus of the partners’ efforts is the potential for establishing marine protected areas (MPAs) and networks of MPAs not only at national but also at transboundary level. MPAs are seen as essential tools to protect marine biodiversity, ecosystems, and the services they provide. They help to conserve marine life, prevent overfishing, reduce pollution and mitigate the effects of climate change.
The environmental eFolio, created by all partners, offers a solution to achieve national and regional objectives for conserving Black Sea marine ecosystems and using their resources in a cost-effective and sustainable way. It takes into account the cumulative impacts of human activities and climate risks. The eFolio comprises a decision support system, monitoring protocol templates, citizen science tools, and best practices for managing marine protected areas.
The decision support system is primarily intended for stakeholders from administrations, environmental agencies, state and local authorities responsible for spatial planning and the management and protection of water and marine resources. Built by the Aristotle University of Thessaloniki using open access datasets on biotic and abiotic factors, and additional information from Black Sea partner projects, it contains key information on the presence and distribution of species and habitats in the Black Sea.
Scientists have used numerical modelling tools taking into account multiple factors, including pressure from human activities, to create maps of the current and expected future distribution of species in the Black Sea basin. Spatial prioritisation tools have been applied to identify locations suitable for new MPAs.
The university partners have employed state-of-the-art methods in conservation planning and environmental protection, including both protection and proactive restoration initiatives. They have implemented the most current recommendations for advancing marine conservation, and analysed the ecological and socio-economic aspects of MPA conservation target-setting criteria.
The research team has developed scenario maps that lead to various operational objectives and planning options for the new MPAs. This process involves integrating biodiversity and socio-economic data layers into the prioritisation schemes. All of the generated alternatives consider planning solutions that meet the EU Biodiversity Strategy target calling for 30% protected area with 10% of strictly protected area by 2030.
In addition to the decision support tool, the partners from the Black Sea countries have provided a selection of information on MPA management of coming from a review of world experience and practices. Expected outcomes of the project also include establishing a mechanism for exchange and long-term support between members of target groups and end-users to promote biodiversity and nature conservation in the Black Sea, as well as improved capacity for planning, monitoring, reporting and management of MPAs.
Thus, the MARMAPS project contributes to its aim to improve knowledge on the conservation of the valuable ecosystems of the Black Sea through digital tools for collaborative maritime spatial planning and the restoration of marine biodiversity. The duration of the project is 18 months and its total budget is 498 358 euro.

Δελτίο Τύπου
6 Ιούνιος 2025

Η Μαύρη Θάλασσα, όπως όλα τα θαλάσσια οικοσυστήματα του πλανήτη, βρίσκεται υπό έντονη πίεση από ανθρώπινες δραστηριότητες, ενώ η ανάγκη για προστασία γίνεται επιτακτική. Για να υπάρξει πιθανότητα ανακοπής της οικολογικής κρίσης που οφείλεται τόσο στην απώλεια βιοποικιλότητας, όσο και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι πρέπει να προστατευθεί τουλάχιστον το 30% της ξηράς, των υδάτων και των ωκεανών της Γης έως το 2030. Ωστόσο, σήμερα μόνο περίπου το 17% της ξηράς και το 8% των θαλάσσιων περιοχών βρίσκονται υπό κάποιο καθεστώς προστασίας.
Η διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας στη Μαύρη Θάλασσα αποτελεί τον απώτερο στόχο του έργου «Open environmental eFolio for joint maritime spatial planning and conservation of the valuable Black Sea Basin marine ecosystems (MARMAPS)», https://marmaps.bsnn.org/. Το έργο υποστηρίζεται από το πρόγραμμα Interreg NEXT Black Sea Basin 2021–2027. Συμμετέχουν η ΜΚΟ Black Sea NGO Network από τη Βουλγαρία, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης από την Ελλάδα, η ΜΚΟ Mare Nostrum από τη Ρουμανία και το Black Sea Branch of the Ukrainian Ecological Academy of Sciences από την Ουκρανία.
Έμφαση δίνεται στις δυνατότητες δημιουργίας θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών (ΘΠΠ) και δικτύων αυτών όχι μόνο σε εθνικό αλλά και σε διασυνοριακό επίπεδο. Οι ΘΠΠ θεωρούνται απαραίτητα εργαλεία για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, των οικοσυστημάτων και των οικοσυστημικών υπηρεσιών που παρέχουν. Συμβάλλουν στη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής, στην αποτροπή της υπεραλίευσης, στη μείωση της ρύπανσης και στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Το περιβαλλοντικό eFolio, που δημιουργήθηκε από όλους τους εταίρους, προσφέρει μια λύση για την επίτευξη εθνικών και περιφερειακών στόχων διατήρησης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων της Μαύρης Θάλασσας και της βιώσιμης αξιοποίησης των πόρων τους με οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Λαμβάνει υπόψη τις σωρευτικές επιπτώσεις των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και τους κλιματικούς κινδύνους. Το eFolio περιλαμβάνει σύστημα υποστήριξης αποφάσεων, πρότυπα πρωτοκόλλων παρακολούθησης, εργαλεία επιστήμης πολιτών και βέλτιστες πρακτικές για τη διαχείριση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών.
Το σύστημα υποστήριξης αποφάσεων απευθύνεται κυρίως σε φορείς διοίκησης, περιβαλλοντικές υπηρεσίες, κρατικές και τοπικές αρχές υπεύθυνες για τον χωρικό σχεδιασμό και τη διαχείριση και προστασία των υδάτινων και θαλάσσιων πόρων. Δημιουργήθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με τη χρήση ανοιχτών δεδομένων για βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες, καθώς και πρόσθετων πληροφοριών από συνεργατικά έργα της Μαύρης Θάλασσας, και περιέχει βασικά στοιχεία για την παρουσία και την κατανομή ειδών και οικοτόπων.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αριθμητικά εργαλεία μοντελοποίησης, λαμβάνοντας υπόψη πολλούς παράγοντες, όπως η πίεση από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, για να δημιουργήσουν χάρτες της τρέχουσας και της αναμενόμενης μελλοντικής κατανομής ειδών στη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας. Εφαρμόστηκαν εργαλεία χωρικής προτεραιοποίησης για τον εντοπισμό περιοχών κατάλληλων για νέες ΘΠΠ.
Επιπρόσθετα, εφάρμοσαν σύγχρονες μεθόδους στον χωρικό σχεδιασμό και την περιβαλλοντική προστασία, περιλαμβάνοντας τόσο μέτρα προστασίας όσο και ενεργές πρωτοβουλίες αποκατάστασης. Ενσωμάτωσαν τις πιο πρόσφατες διεθνείς συστάσεις για την προώθηση της θαλάσσιας διατήρησης και ανέλυσαν τις οικολογικές και κοινωνικοοικονομικές πτυχές των κριτηρίων στόχευσης για τις ΘΠΠ.
Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε σενάρια χαρτογράφησης που οδηγούν σε διαφορετικούς λειτουργικούς στόχους και επιλογές σχεδιασμού για τις νέες MPA. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την ενσωμάτωση δεδομένων βιοποικιλότητας και κοινωνικοοικονομικών στοιχείων στα σχήματα προτεραιοποίησης. Όλες οι παραγόμενες εναλλακτικές λύσεις λαμβάνουν υπόψη σχεδιαστικές επιλογές που ανταποκρίνονται στον στόχο της Στρατηγικής Βιοποικιλότητας της ΕΕ για προστασία του 30% των περιοχών, εκ των οποίων το 10% θα είναι αυστηρά προστατευμένο έως το 2030.
Εκτός από το εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων, οι εταίροι από τις χώρες της Μαύρης Θάλασσας συνέλεξαν πληροφορίες για τη διαχείριση ΘΠΠ μέσα από ανασκόπηση διεθνών πρακτικών. Αναμενόμενα αποτελέσματα του έργου περιλαμβάνουν επίσης τη δημιουργία μηχανισμού ανταλλαγής και μακροπρόθεσμης υποστήριξης μεταξύ των ομάδων-στόχων και των τελικών χρηστών, για την προώθηση της βιοποικιλότητας και της προστασίας της φύσης στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και τη βελτίωση της ικανότητας για σχεδιασμό, παρακολούθηση, αναφορά και διαχείριση ΘΠΠ.
Έτσι, το έργο MARMAPS συμβάλλει στον στόχο της βελτίωσης της γνώσης σχετικά με τη διατήρηση των πολύτιμων οικοσυστημάτων της Μαύρης Θάλασσας μέσω ψηφιακών εργαλείων για συνεργατικό θαλάσσιο χωρικό σχεδιασμό και την αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Η διάρκεια του έργου είναι 18 μήνες και ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 498.358 ευρώ.